Μια σειρά βιωματικών εργαστηρίων και εκθέσεων με απτικά, πολυαισθητηριακά έργα τέχνης ταξιδεύει σε Κυκλάδες, Δωδεκάνησα και Κρήτη, φέρνοντας τον πολιτισμό κοντά σε νησιωτικές κοινότητες με περιορισμένη πρόσβαση σε πολιτιστικές υποδομές. Στόχος του προγράμματος «Οι Μουσειοσκευές ταξιδεύουν στα νησιά» είναι η ισότιμη πρόσβαση στην τέχνη για όλους, και ιδιαίτερα για άτομα με τυφλότητα ή μειωμένη όραση.
Οι νησιωτικές περιοχές αντιμετωπίζουν δομικά εμπόδια στην πρόσβαση στον πολιτισμό: η συμμετοχή σε πολιτιστικές δράσεις απαιτεί συχνά μετακίνηση προς αστικά κέντρα, ενώ οι περισσότεροι χώροι δεν διαθέτουν απτικά εκθέματα, περιγραφικές ξεναγήσεις ή εκπαιδευμένο προσωπικό. Η δράση έρχεται να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό, φέρνοντας τα έργα, τους καλλιτέχνες και την τεχνογνωσία στον τόπο.
Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή και το Σωματείο Ατόμων με προβλήματα όρασης Κυκλάδων «Αρωγή» καθώς και με την υποστήριξη πολλών ακόμη οργανισμών σημαντικών για κάθε τόπο, με στόχο την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης στον πολιτισμό για τις νησιωτικές κοινότητες.
Κεντρικό στοιχείο του προγράμματος αποτελεί η αξιοποίηση των απτικών πολυαισθητηριακών έργων που έχει δημιουργήσει η amaka για το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή στο πλαίσιο του προγράμματος Touching Art (2025), τα οποία πλέον «ταξιδεύουν» σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε πολιτιστικές υποδομές.
Στο πλαίσιο του προγράμματος υλοποιούνται:
- 12 βιωματικά πολυαισθητηριακά εργαστήρια (art therapy-informed) σε Κυκλάδες, Δωδεκάνησα και Κρήτη.
- Εκθέσεις με απτικά πολυαισθητηριακά έργα (ηχοτοπία, απτικοί εικαστικοί πίνακες, QR codes με ηχητική περιγραφή για άτομα με οπτικη αναπηρία).
- Ανάπτυξη οδηγού «Μουσειοσκευών» με φωτογραφικό υλικό, (απτικά έργα και προσβάσιμο υλικό), σχεδιασμένων ώστε να αξιοποιούνται εύκολα σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
- Προσαρμοσμένες ξεναγήσεις και καλλιτεχνικές δράσεις για άτομα με οπτική αναπηρία.
- Δράσεις ενεργοποίησης και ευαισθητοποίησης των τοπικών κοινοτήτων, καθώς και δικτύωση με πολιτιστικούς και κοινωνικούς φορείς για τη βιωσιμότητα της δράσης.
- Webinar με θέμα «Οι Μουσειοσκευές ταξιδεύουν: μεθοδολογία για την προσβασιμότητα», για την εκπαίδευση επαγγελματιών (καλλιτέχνες, μουσειολόγοι) και ατόμων με εμπειρία αναπηρίας.
Σε ποιους απευθύνεται;
Η δράση απευθύνεται σε ενήλικα άτομα με τυφλότητα, σε παιδιά και νέους με ή χωρίς αναπηρία, σε καλλιτέχνες και φοιτητές καλών τεχνών, καθώς και στην ευρύτερη τοπική κοινότητα και σε όποιον ενδιαφέρεται για ζητήματα τέχνης και προσβασιμότητας.
Μεθοδολογία
Η ομάδα της amaka θα μελετήσει τα ιδιαίτερα πολιτιστικά και φυσικά χαρακτηριστικά των νησιών που θα επισκεφθεί η δράση, εστιάζοντας σε τοπόσημα, γεωμορφολογία, τοπωνύμια, μύθους και τοπικές αφηγήσεις, καθώς και σε τοπικούς καλλιτέχνες και μορφές τέχνης. Η έρευνα θα συνδεθεί με τα πολυαισθητηριακά απτικά έργα TouchingART (amaka – Μουσείο Γουλανδρή), δημιουργώντας γέφυρες μεταξύ των έργων τέχνης, του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε τόπου.
Με βάση τα ευρήματα, η amaka θα αναπτύξει πολυαισθητηριακές ασκήσεις, εκπαιδευτικά εργαλεία και βιωματικά εργαστήρια με αναφορά στο οικοσύστημα και τα τοπόσημα κάθε νησιού. Στόχος είναι η ανάδειξη του τοπικού πολιτιστικού στοιχείου και η ενίσχυση της προσβασιμότητας και ενεργού συμμετοχής ατόμων με τύφλωση ή μειωμένη όραση, ατόμων με άλλες αναπηρίες, παιδιών και ευρύτερων ομάδων κοινού.
Τα εργαλεία συν-διαμορφώνονται με ερευνητές, καλλιτέχνες και συμβούλους με βιωμένη εμπειρία τύφλωσης, μέσα από διαδικασία καλλιτεχνικής και συμμετοχικής έρευνας,
Η δράση «Οι Μουσειοσκευές ταξιδεύουν στα νησιά» υλοποιείται με την υποστήριξη από το Ίδρυμα Αθηνάς Ι. Μαρτίνου στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημεία Στήριξης», που συγχρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, το Ίδρυμα Καπετάν Βασίλη & Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου, το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, το Costas M. Lemos Foundation, το The Hellenic Initiative Canada, το Ίδρυμα Αθηνάς Ι. Μαρτίνου, και το Ίδρυμα Μποδοσάκη.
